XXII Ogólnopolska Nagroda Literacka im. Franciszka Karpińskiego

7 listopada 2016 roku był w Białymstoku dniem szczególnym. Właśnie tego dnia, w gościnnych salach Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego, miało miejsce uroczyste wręczenie XXII Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Franciszka Karpińskiego. Kapituła Nagrody utworzonej i przyznawanej przez Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”, na czele której stoi Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup dr hab. Henryk Ciereszko, a członkami są: Dorota Sokołowska, Jolanta Gadek, prof. dr hab. Dariusz Kulesza, prof. dr hab. Jarosław Ławski, ks. dr Dariusz Wojtecki, Jan Leończuk, Romuald Gumienniak i Bogusława Wencław, przyznała ją w tym roku Wiesławowi Myśliwskiemu za „najwyższej próby twórczość powieściową, która odsłania metafizyczny wymiar istnienia człowieka”. I tak jak w poprzednich latach, tłumy gości zebrały się, by uczcić Laureata kolejnej edycji Nagrody.

Nagroda im. Franciszka Karpińskiego przyznawana jest przez Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” od 1995 r. Jej laureatami zostają osoby, których twórczość wyrasta z nurtu chrześcijańskiego. W poprzednich edycjach uhonorowani zostali m. in.: ks. Jan Twardowski, Ernest Bryll, prof. Anna Świderkówna, prof. Irena Sławińska, prof. Teresa Kostkiewiczowa, prof. Stefan Sawicki, Jan Leończuka,  Waldemar Smaszcz, Wojciech Wencel, prof. Elżbieta Feliksiak, Przemysław Dakowicz. Celem Nagrody jest pogłębianie i upowszechnianie, czym w wymiarze chrześcijańskim jest literatura. Białystok nie jest przypadkowym miejscem wręczania tej Nagrody. Franciszek Karpiński – jeden z najwybitniejszych polskich poetów epoki oświecenia, prekursor stylu sentymentalnego w literaturze polskiej, poeta ludowy i narodowy – był związany właśnie z Białymstokiem. Przebywał na dworze Branickich od 1785 roku. To właśnie tu, w starym kościele farnym, zwanym przez białostoczan „białym kościółkiem”, po raz pierwszy śpiewane były „Pieśni nabożne” Franciszka Karpińskiego. Któż z nas nie zna pieśni „Wszystkie nasze dzienne sprawy”, „Kiedy ranne wstają zorze” czy jedną z najpiękniejszych polskich kolęd „Bóg się rodzi”?

Wiesław Myśliwski – Laureat XXII Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Franciszka Karpińskiego – to prozaik, dramaturg, scenarzysta filmowy i redaktor. Urodził się 25 marca 1932 roku w Dwikozach pod Sandomierzem. Jest jedynym autorem dwukrotnie uhonorowanym Nagrodą Nike (za powieści „Widnokrąg” w 1997 – pierwszym roku istnienia Nagrody i „Traktat o łuskaniu fasoli” w 2007). W swoim dorobku ma poza tym powieści: „Nagi sad” (1967), „Pałac” (1970), „Kamień na kamieniu” (1984); dramaty: „Złodziej” (1973), „Klucznik” (1978), „Drzewo” (1988), „Requiem dla gospodyni” (2000). Jego utwory były wystawiane na scenach teatrów, a także w Teatrze Telewizji i Teatrze Polskiego Radia, jak również filmowane („Przez dziewięć mostów’, „Pałac”, ‘Klucznik”, „Kamień na kamieniu”). Myśliwski jest laureatem wielu nagród i wyróżnień w kraju i za granicą. W 2014 roku „Traktat o łuskaniu fasoli” został uznany za najważniejszą książkę 25-lecia w plebiscycie ogłoszonym przez Program 2 Polskiego Radia. Powieści Myśliwskiego były tłumaczone na wiele języków. Jego książka „Traktat o łuskaniu fasoli” ukazała się w przekładzie na hiszpański, francuski, niderlandzki, hebrajski, czeski, litewski, włoski i słowacki oraz angielski.

To właśnie przez wzgląd na osobę Laureata oraz rangę przyznawanej Nagrody na uroczystości pojawili się znamienici goście, m. in.: ks. bp dr hab. Henryk Ciereszko – Przewodniczący Kapituły oraz jej pozostali członkowie, przedstawiciele władz Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana” z Przewodniczącym Stowarzyszenia Tomaszem Nakielskim na czele, przedstawiciele Zarządu Spółki Grupa Inco, reprezentanci władz miasta, Urzędu Wojewódzkiego i Marszałkowskiego, radni, przedstawiciele świata kultury, nauki i biznesu oraz rzesze miłośników twórczości tegorocznego Laureata. Uroczystą Galę wręczenia Nagrody poprowadził Tomasz Filipowicz.

Spotkanie, w imieniu gospodarzy, otworzyła dyrektor Książnicy Podlaskiej – Jolanta Gadek. Podkreśliła, jak wielka jest Jej radość, że prowadzona przez Nią instytucja może być współorganizatorem wydarzenia, które zyskało już zasłużoną rangę nie tylko w naszym regionie ale także w kraju. Następnie głos zabrał Wiceprzewodniczący Stowarzyszenia oraz Przewodniczący Oddziału Okręgowego w Białymstoku – Romuald Gumienniak, który przywitał zebranych gości. Postać tegorocznego Laureata przybliżył zebranym krótki klip wideo. Z kolei Przewodniczący Kapituły ks. bp dr hab. Henryk Ciereszko przypomniał o chrześcijańskiej tożsamości Nagrody oraz o niesamowitej witalności chrześcijaństwa, które nadal zachowuje swoją kulturotwórczą wartość, opartą na Prawdzie. Komunikat Kapituły odczytała Bogusława Wencław – Kustosz Nagrody. Pierwszą osobą, która złożyła na ręce Laureata gratulacje był Przewodniczący Stowarzyszenia Tomasz Nakielski. Oprócz słów uznania wobec Wiesława Myśliwskiego przypominał: „jak bardzo potrzebna jest Wielka Narracja w powieści, że bez niej nie da się w sposób pełny opowiedzieć o losie człowieka w perspektywie metafizycznej. Do Wielkiej Narracji potrzebny jest wybitny pisarz.”

Tegoroczną laudację wygłosił członek Kapituły – prof. dr hab. Dariusz Kulesza. Podkreślił, że fenomen twórczości Wiesława Myśliwskiego polega na fakcie, że każdy czytelnik może w głębi serca odnajdywać siebie w Jego dziełach. Ta niesamowita bliskość dzieł Myśliwskiego jest spowodowana burzliwą historią naszego Narodu, która sprawiła, że we współczesnej Polsce, po latach wojennej zawieruchy oraz okupacji, większość z nas ma wiejskie korzenie. A to właśnie korzenie oraz ich odkrywanie i akceptowanie jest jednym z motywów przewijających się przez karty dzieł tegorocznego Laureata. Prof. Dariusz Kulesza w wygłoszonej laudacji zauważył, że Wiesław Myśliwski to najwybitniejszy współczesny polski prozaik: „Od czasów „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza nie było w Polsce epopei narodowej. Dopiero powieść Myśliwskiego „Kamień na kamieniu” wypełniła tę lukę”. Jest to możliwe dzięki temu, iż Wiesław Myśliwski rozumie, „że kultura wyrasta z losu człowieka, że źródłem i tworzywem kultury jest los.”

Sam Laureat skromnie przyznał – „nie mam świadomości swojej twórczości, tak jakby się mogło komuś wydawać, że ja piszę z tego, co wiem. Ja piszę z tego, co nie wiem, po prostu. Ponieważ to, czego nie wiem, pozwala mi poszukiwać. Jeśli wiedziałbym, to bym nie poszukiwał. Jeśli nie wiem, to poszukuję. I właściwie w swoim pisaniu permanentnie poszukuję odpowiedzi na bardzo wiele pytań, ale też nie znajduję odpowiedzi. Poszukiwanie jest w gruncie rzeczy dla mnie całą moją pisarską pracą.” Wiesław Myśliwski wyznał również, że nie ma żadnej idei, gdyż „idee są niebezpieczne dla twórczości”, zniewalają człowieka. „W gruncie rzeczy literatura jest dla mnie tylko człowiekoznawstwem (…) ja właściwie poszukuję tylko tajemnicy człowieka poszukując tajemnicy swojej.” Pisarz wyznał, że rzadko się wzrusza, zaś ta Nagroda wzruszyła Go. „To nie Nagroda zyskała prestiż dzięki mojej osobie, a raczej ja dzięki patronowi tej nagrody – Franciszkowi Karpińskiemu.” Powiedział, że „czuje związek duchowy” z Karpińskim, który pochodził z prowincji, a ponadto był najbardziej awangardowym poetą oświecenia, a według Myśliwskiego – literatura zawsze musi być awangardowa.

Uroczysta Gala wręczenia XXII Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej im. Franciszka Karpińskiego została zwieńczona koncertem „Pieśni nabożne Franciszka Karpińśkiego” w wykonaniu Męskiego Zespołu Śpiewaczego Schola Gregoriana Sancti Casimiri pod kierownictwem artystycznym Mariusza Perkowskiego. Dzięki temu literackie spotkania nabrało charakteru swoistej bramy poprzez wieki, gdzie słuchacze mogli się przenieść poprzez muzykę w czasy wielkiego patrona Nagrody, którego dziedzictwo wybrzmiewa w osobach corocznych Laureatów Nagrody.

 

Tomasz Filipowicz

,

Zdj. Marcin Filipowicz

Zdjęcia dostępne pod tym linkiem.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s